Achtergrond – Systemische Wetmatigheden

Deze serie van twee artikelen gaat over systemisch werken en de drie systemische wetmatigheden. Dit is ook wel bekend onder de naam familieopstellingen. Bij interesse, is het aan te raden om beide artikelen in onderstaande volgorde te lezen:
  1. Achtergrond, de drie systemische wetmatigheden
  2. Systemische werking bij scheiding en samengestelde gezinnen

Bert Hellinger: grondlegger van het systemisch werken

Dit is het eerste artikel wat dieper in gaat Scheiden met kinderen | Mediation | Soest, Nieuwegein en Utrecht op de achtergrond van systemisch werken. De grondlegger van het systemisch werken is Bert Hellinger. Hij heeft veel ontdekt over de werking van familiesystemen. Hier volgt een samenvatting van de drie systemische wetmatigheden:
  1. Binding, onze behoefte om erbij te horen
  2. Ordening, de natuurlijke volgorde en onze eigen plek daarbinnen
  3. Balans, tussen geven en nemen

De drie systemische wetmatigheden

Hieronder wordt wat dieper ingegaan op elke van de drie systemische wetmatigheden. Hellinger maakt daarbij nog onderscheid naar drie lagen: persoonlijk, het collectief en de ziel. Onderstaand worden de eerste twee lagen van de wetmatigheden toegelicht.

Ad 1. Binding

Persoonlijke laag

Systemische Binding Binding gaat over onze behoefte om erbij te horen. Als kind is dit letterlijk van levensbelang. De angst om buitengesloten te worden, kan daarom ook levensbedreigend aanvoelen. Elk mens heeft een feilloos systeem om aan te voelen of we er nog bij horen of niet. Doen we bijvoorbeeld iets wat in het familiesysteem niet wordt gewaardeerd, dan voelen we ons automatisch schuldig. Dit ‘slechte geweten’ zegt overigens niets over de algemene principes van goed en kwaad. Dit is bij schuldgevoel belangrijk om te beseffen! Het is uitsluitend een indicator of je gedrag aansluit bij de normen en waarden in je familiesysteem.

Collectieve laag

Op een nog dieper niveau zorgt het zogenaamde ‘collectief geweten’ ervoor dat het familiesysteem bij elkaar blijft, ook al zegt ons ‘persoonlijk geweten’ dat een familielid iets ‘fout’ heeft gedaan en er niet langer bij hoort, het collectief geweten stopt niet voordat iedereen er weer bij hoort. Een buitengesloten opa, kan tot meerdere generaties later nog voor verstoringen zorgen in het familiesysteem. Kleinkinderen kunnen daarmee ‘verstrikt’ zijn en persoonlijk een onverklaarbare last ervaren.

Ad 2. Ordening

Persoonlijke laag

Systemische Ordening Ordening op persoonlijk niveau heeft alles te maken met de vaak ongeschreven en onbewuste sociale regels binnen het familiesysteem. We leren als kind al hoe het ‘hoort’. Veel daarvan is diepgeworteld in de familie van oorsprong en wordt elke generatie doorgegeven. Naast het familiesysteem, spelen hier vaak ook godsdienstige en regionale systemen een rol. Elke religie, elk land en elke streek heeft immers zijn eigen gebruiken. Daarmee worden we van jongs af aan omringt en gevoed. Pas als we langere tijd leven in een andere cultuur, leren we daardoor de ‘eigenaardigheden’ van onze eigen kennen.

Collectieve laag

Op een dieper collectief niveau heeft ordening te maken met een hiërarchie of volgorde binnen het systeem. Wie er eerder is, heeft domweg meer ‘rechten’ binnen het familiesysteem. Nieuwe systemen gaan voor oude, met andere woorden je eigen ‘gestichte’ familie gaat voor je familie van herkomst. De ouder die zorgt voor veiligheid van de familie richting de buitenwereld gaat voor de ouder die zorgt voor veiligheid binnen de familie. Enzovoort. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat familieleden, die lager in de ordening staan, zoals bijvoorbeeld kinderen, meer geneigd zijn om de ‘regels’ te volgen. Ouderen zullen en kunnen zich meer vrijheden permitteren. Ook zullen kinderen een natuurlijke neiging hebben om zich op te offeren voor andere familieleden. Een kind voelt feilloos als zijn vader of moeder hulp nodig heeft en gaat dan een oneigenlijke last dragen.

Ad 3. Balans

Persoonlijke laag

Systemische Balans Het gaat hier op persoonlijk niveau om de balans van geven en nemen. Wanneer ons iets gegeven wordt, ontstaat een soort schuldgevoel. Door iets terug te geven herstelt de balans en verdwijnt dit schuldgevoel. De aard van het geven en nemen hoeft niet hetzelfde te zijn. De één geeft bijvoorbeeld geld, de ander klust of zorgt. Ook het tonen van dankbaarheid kan de balans herstellen. Relaties waarin het geven en nemen zich rijkelijk afwisselt, voelen natuurlijk en goed. Uitzondering hierop zijn de relaties tussen ouder en kind. Kinderen ontvangen wat ze krijgen van hun ouders en hoeven niet direct een balans te herstellen. Op hun beurt kunnen kinderen later, wanneer ze volwassen zijn, het vele wat ze gekregen hebben, weer doorgeven aan hun kinderen of op andere wijze.

Collectieve laag

Op collectief niveau gaat het om balans in het gehele collectief, oftewel de familie. Dat wil zeggen dat al het onverwerkte zich in de volgende generaties opnieuw aandient. Als bijvoorbeeld een familielid zijn schuld of last niet zelf draagt, gaat iemand anders dat in een latere generatie voor hem/ haar doen.

Dynamieken om op te lossen

Als er binnen een familiesysteem iets niet in harmonie is met de drie wetmatigheden van binding, ordening en balans, dan kan je daar behoorlijk last van hebben. Denk bijvoorbeeld aan de volgende dynamieken:
  • Ik volg jou in je lot (dood, ziekte, mislukking, etc.) of het zal mij niet beter gaan dan jou;
  • De schuld of last van een ander dragen
  • Het familiesysteem willen verlaten (bijvoorbeeld vanuit schuld of schaamte);
  • Niet je eigen plek in kunnen nemen (verwisseling met broers of zussen, tussen je ouders in staan, etc.);
  • Het niet ten volle kunnen nemen van de ouders of jezelf bijvoorbeeld groter voelen;
  • Met iemand of iets geïdentificeerd (verstrikt) zijn, die bijvoorbeeld is buitengesloten.
Een familieopstelling kan bovenstaande dynamieken oplossen. Het Instituut voor Systemische Werken kan ik in deze van harte aanbevelen.
Gratis e-Book: alles over scheiden

Gratis e-Book: alles over scheiden

Wil je een compleet en helder overzicht? Hoe om te gaan met de twijfel? Wanneer en wat vertellen jullie de kinderen, familie en vrienden? Welke financiële consequenties zijn er en wat is er mogelijk qua woning? Wat spreken jullie af in het ouderschapsplan? Hoe blijf je samen goede ouders en werk je toe naar meer geluk? Het gratis eBook gaat in op alle aspecten rondom een scheiding.

JA, IK WIL HET GRATIS E-BOOK !

Kom langs voor een vrijblijvend adviesgesprek

Bij Samen Uiteen bieden we een vrijblijvend (gratis) adviesgesprek aan van 45 minuten. Zo’n advies gesprek kan drie kanten uitgaan. Jullie bepalen zelf de inhoud en richting van het gesprek. Hieronder lees je meer over de drie mogelijkheden.

Wij zoeken Relatiecoaching

Relatiecoaching op basis van EFT past goed als:

  • jullie beiden commitment hebben voor verbetering.
Dit traject geeft jullie

Praktische handvatten en nieuwe inzichten richting veilige hechting en verbinding. Jullie relatie wordt sterker én leuker!

Wij zoeken Verheldering

Verhelderende gesprekken zijn geschikt als:

  • er sprake is van sterke twijfel en onduidelijkheid.
Dit traject geeft jullie

De mogelijkheden om samen de knoop te ontwarren. Na afloop hebben jullie meer zicht op de toekomst, samen óf uiteen.

Wij zoeken Scheidingsmediation

Scheidingsmediation past bij de situatie dat:

  • tenminste één van jullie echt wil scheiden.
Dit traject geeft jullie

Een helder inzicht over het stappenplan, de tijdsduur en kosten van jullie complete scheidingstraject.

Wij willen advies over onze relatie/scheiding
Plan direct een gratis advies-gesprek

Gerelateerde blogs

Op deze pagina tref je een voorbeeld ouderschapsplan. Dit voorbeeld is volledig, actueel en direct als ouderschapsplan bruikbaar. Onderaan de blog kun...

Het is absoluut één van de lastigste momenten. Hoe vertel je de kinderen dat je gaat scheiden? Hieronder vind je veel bruikbare tips op een rij. Dus...

Deze serie van artikelen gaat specifiek over co-ouderschap en financiën. Wat is co-ouderschap? Hoe werkt kinderalimentatie en wat is zorgkorting? Wel...

Jullie zijn gescheiden of zitten er nog middenin? In beide gevallen weet je dat het best lastig kan zijn. Lastig om als ouders de communicatie open te...

Ook bij co-ouderschap kan er sprake zijn van kinderalimentatie of het gezamenlijke dragen van de kinderkosten. Kinderalimentatie in drie simpele stapp...

Bij co-ouderschap zijn in elk geval de volgende vijf belastingvoordelen van belang: Kinderbijslag Kind Gebonden Budget (KGB) Inkomensafhankelijke Comb...

Ben je van plan om co-ouderschap af te spreken? Dan is het van belang om goede afspraken te maken. Afspraken over welke kosten via de gezamenlijke kin...

Over de auteur

Gerwin Timmerman

Gerwin Timmerman

VESTIGING SOEST

Ik ben mediator sinds 2010 en de oprichter van Samen Uiteen. Inmiddels combineer ik mediation met EFT relatietherapie. Hieruit haal ik veel voldoening. Met name word ik blij van persoonlijke groei, herstel van relaties en verbetering van communicatie. Ouders die er samen weer sterker voor staan en een veilige basis vormen voor hun kinderen. Voor mij is het heel belangrijk dat ik zelf ervaring heb met relaties, ouderschap, scheiden, samengestelde gezinnen en omgang met ex-partners. Daarnaast ben ik ook financieel, fiscaal en juridisch goed onderlegd als ondernemer en bedrijfskundige.

VOLG MIJ OP: LinkedIn Facebook

LEER MIJ KENNEN

Onze vier beloftes

JE STAAT ER NIET ALLEEN VOOR

WIJ BIEDEN JULLIE VOLLEDIGE SUPPORT

OPENHEID IN EEN VEILIGE SFEER

ALS STERKERE PERSONEN EEN NIEUWE TOEKOMST IN