Scheiden of blijven is een lastige vraag. Vooral als jullie:

  • samen kinderen hebben;
  • al heel lang bij elkaar zijn;
  • financieel op elkaar zijn aangewezen;
  • of bijvoorbeeld veel gezamenlijke vrienden hebben.

Een pasklaar antwoord op deze vraag bestaat eigenlijk niet. Deze blog biedt wel een groot aantal verschillende zienswijzen. Elke zienswijze zal weer een nieuw licht schijnen op je persoonlijke vraag: “scheiden of blijven?”.

Houd je nog wel echt van je partner?

Als je op internet leest over scheiden of blijven, dan zie je bijna altijd als eerste vraag: “houd je nog van de ander?”. Echter, niets is zo veranderlijk en tijdelijk als een gevoel. En “houden van” is toch echt een gevoel, net als blijdschap, boosheid of angst. Het komt, het blijft een tijdje hangen, het gaat weer weg om vervolgens na een poos gewoon weer terug te keren.

Ik heb regelmatig iemand horen zeggen: “ik voel niets meer voor hem en wil met de relatie stoppen”. Als ik haar dan een tijd later weer tegenkwam, was de liefde toch weer opgebloeid. Meestal door een mooi moment van verbinding, een avondje uit, een etentje of een weekendje weg. En je raadt het al, een paar weken later kon het weer helemaal zijn omgeslagen. “Houden van” is echt een momentopname. Een belangrijke vraag als “scheiden of blijven” kan dus niet afhankelijk worden gemaakt van het simpele feit of we op dat specifieke moment nog liefde voelen voor de ander. Veel belangrijker is het om helderheid te krijgen op de volgende vraag.

Scheiden of blijven – Waar ligt het probleem?

De belangrijkste vraag is wellicht wel: “waar ligt eigenlijk het probleem?”. Ligt het probleem echt aan de relatie? Ligt het probleem gewoon lekker bij de ander, of toch ook een beetje bij jezelf? Staat jullie relatie (tijdelijk) onder druk door bepaalde omstandigheden? Of is het een combinatie van?

Scheiden of blijven: een overzicht

Heel kort door de bocht kan je het volgende stellen:

  • Ligt het vooral aan jezelf, dan is er werk aan de winkel en lost scheiden weinig op.
  • Zijn het de omstandigheden, dan is het beter om een belangrijke relatiebeslissing uit te stellen tot betere tijden.
  • Ligt het aan de partner, dan is het goed om te beseffen dat deze waarschijnlijk niet groots gaat veranderen. Kan je daarmee zijn of niet?
  • Is je relatie het probleem, dan ligt het wat genuanceerder. Hier besteden we verderop uitgebreid aandacht aan.

Achtereenvolgens wordt nu ingegaan op de vier genoemde mogelijkheden. Op deze manier kan je voor jezelf de analyse maken waar het probleem precies ligt.

De omstandigheden

Er kunnen omstandigheden zijn die de relatie onder druk zetten, zoals bijvoorbeeld:

  • Financiële problemen/ werkeloosheid
  • Verhuizing/ verbouwing
  • Zware ziekte of overlijden van naasten
  • 1 of meerdere miskramen
  • Ontrouw (hierover later meer)
  • Problemen in de familiesfeer, bijvoorbeeld met kinderen, ouders, broers of zussen
  • Psychische problemen/ depressie/ burn-out

Ook zijn er een aantal levensfasen waarin veel mensen relatieproblemen ervaren:

  • Als er net kinderen zijn geboren (of het niet lukt om zwanger te raken)
  • In de puberteit van de kinderen
  • Het moment dat de kinderen uit huis gaan
  • Wanneer mensen met pensioen gaan

Zit je momenteel in een dergelijke levensfase of herken je één van de genoemde omstandigheden? Zoiets zorgt vaak voor een hoop stress. Stress voor jezelf, stress voor de ander en dus komt jullie relatie onder druk te staan. Het is immers een bekend verschijnsel dat stress ervoor zorgt dat we vaker in angst schieten, negatiever zijn over de toekomst, meer uit verbinding gaan en minder creatief worden.

Als je tot de conclusie komt dat jullie probleem vooral aan bepaalde omstandigheden ligt, dan is het belangrijk om daar eerst naar te kijken. Kan je zelf wat aan de omstandigheid doen? Zijn de omstandigheden gekoppeld aan je partner of meer aan jezelf? Gaat het uiteindelijk voorbij en hoe lang duurt dat dan? Dat zijn de vragen waar het hier om gaat. Het heeft immers geen zin om de relatie te beëindigen, als de omstandigheden zich voortzetten.

Wel kan het zo zijn dat de omstandigheden bepaalde dingen “blootlegt”, bij jezelf, je partner of wat betreft jullie relatie. Daar gaan we nu verder op in.

Jezelf

Geluk na een scheiding

Geluk – Hoe bereik je dat?

Ben jezelf gelukkig of maak je je partner verantwoordelijk voor je levensgeluk? Als het antwoord op deze vraag is, dat jezelf momenteel niet gelukkig bent, dan is het verstandig om je eerst hierin te verdiepen. In bijgaande blog wordt het onderwerp “Geluk – Hoe bereik je dat?” uiteengerafeld tot de zes belangrijkste factoren.

Zere plekken

Naast geluk, spelen ook de eigen “zere plekken” een grote rol bij de analyse. Iedereen heeft ze, maar niet iedereen is zich daar even goed van bewust. Zere plekken zijn bepaalde onderwerpen die ‘gevoelig’ liggen, die maken dat jij en je partner weer in dat patroon terechtkomen. Zere plekken ontstaan door eerdere ervaringen. Vaak niet eens met je eigen partner. Wellicht met vorige partners. Maar veel vaker zijn het eerdere ervaringen tussen jou en je eigen ouders toen je nog kind was.

Als er iets gebeurt wat raakt aan een eerdere nare ervaring, voel je je direct weer zoals toen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende typische gevoelens:

  • Er alleen voor staan
  • Afgewezen worden
  • In de steek gelaten/ verlaten worden
  • Niet belangrijk zijn voor een ander
  • Tekortschiet/nooit goed genoeg kunnen zijn
  • Niet aantrekkelijk zijn
  • Beperkt worden in je eigen vrijheid
  • Angst hebben dat je partner vreemdgaat

Zere plekken kunnen door hele kleine dingen geraakt worden, bijvoorbeeld door een afwezige blik van je partner, een chagrijnige opmerking of iets teveel aandacht voor een ander. Als zo’n zere plek geraakt wordt, dan reageer je heftiger dan objectief gezien ‘passend’ is bij de situatie. Dit is een belangrijke indicatie dat er voor jezelf persoonlijk werk aan de winkel is.

De vraag is dus relevant, wat je eigen zere plekken zijn. En geloof me, iedereen heeft ze. Kijk eens kritisch naar het afgelopen jaar. In welke situaties reageer jijzelf heftig? Heftiger dan objectief gezien nodig is? Welke nare gevoelens heb jij regelmatig? Ligt dat echt aan de ander of is het iets wat jezelf al veel langer begeleidt? Langer wellicht al, dan dat je met je partner samen bent?

Aan de slag met zere plekken

Door eerlijk antwoord te geven op bovenstaande vragen, kan je tot de conclusie komen dat de oorzaak van een deel van jullie problemen bij jezelf ligt. Ga hier dan eerst mee aan de slag:

  1. Onderzoek en bespreek eerst jullie zere plekken, zodat hier helderheid op komt.
  2. Wanneer een zere plek  wordt geraakt, reageer dan niet direct. Neem even tijd om tot jezelf te komen.
  3. Ook als je pas later realiseert dat een zere plek is geraakt en jullie al in een oud patroon zitten, probeer het alsnog te benoemen en er samen uit te stappen.
  4. Onder boosheid zitten vaak kwetsbare emoties als angst en verdriet, kijk eens of je daar bij kan komen. Dat is eng maar geeft vaak veel meer verbinding.
  5. Het allerbelangrijkste is om samen te experimenteren met nieuwe manieren om met de zere plek om te gaan.

Je partner

Je partner veranderen

Je partner veranderen

Twee dingen zijn op voorhand belangrijk om te beseffen:

  1. De perfecte partner bestaat niet.
  2. Je partner willen veranderen, zal op termijn niet werken.

Het heeft geen zin om te wachten tot je partner verandert, want dat zal nooit gebeuren. In goede relaties worden permanente problemen dan ook niet opgelost, maar beide partners zoeken en vinden samen een manier om ermee om te gaan. Mensen die hun partners proberen te veranderen maken zichzelf en de ander daarmee gek.

Bedenk ook maar eens hoe het andersom zou voelen. Stel je eens voor dat je partner jou zou willen veranderen en steeds aangeeft dat je iets niet goed doet. Pas dan ga je beseffen hoe belangrijk het is om helemaal jezelf te kunnen zijn. Je in de relatie volledig geliefd en geaccepteerd te voelen.

Wat je beter niet kan accepteren

Er zijn echter ook aspecten van je partner, die moeilijk te accepteren zijn. Mira Kirschenbaum, de auteur van het boek “Scheiden of blijven?” geeft hiervan een heldere opsomming. Maakt je partner zich schuldig aan één van de volgende zaken, dan is haar advies om te scheiden:

  • Er is (meermaals) sprake geweest van fysiek (slaan) of emotioneel (schelden) geweld.
  • Je wordt regelmatig vernederd, gemanipuleerd of geïntimideerd door je partner.
  • Je partner liegt veelvuldig of houdt bewust relevante informatie achter.
  • De ander heeft een verslaving, denk daarbij aan drank, drugs, gokken, gamen, werken, seks, etc.
  • Je partner is vaker vreemdgegaan, zonder dat jullie daar samen goede afspraken over hadden.

Eén keer is toeval, twee keer is verdacht, drie keer is een patroon. Het is de ervaring van Mira Kirschenbaum, dat je dit partners met dit soort gedrag beter kunt vermijden.

Download het gratis eBook “Alles over scheiden – de complete checklist”

De relatie

De relatie tussen jou en je partner is een ding op zich. Welke behoeftes hebben jullie beide in de relatie? Welke patronen en dynamieken vertonen zich in de relatie? Hoe ervaren jullie liefde en verbinding in de relatie? Hoe gaan jullie om met verschillen in waarden en normen? Maken jullie nog gezamenlijke plannen, wat is jullie toekomstvisie?

Behoeftes in de relatie
Behoeftes in een relatie

Behoeftes in een relatie

Vaak wordt relatie-onvrede in krachtige, maar vage taal aangekondigd: “Ik mis het wij-gevoel” of “De koek is op.” Blijkbaar zijn er onvervulde behoeftes in de relatie, maar worden die niet altijd concreet geuit. Laat je niet afschrikken door krachtig taalgebruik en vraag oprecht naar wat dat in de praktijk betekent. Waaruit bestaat dat ‘wij-gevoel’ dan concreet? Hoe ziet dat eruit? Wat maakt precies dat je het eerst wel had? Hoe zou het nog terug kunnen komen?

Het is belangrijk om met elkaar helderheid te hebben over de wederzijdse behoeftes. Niet als vaag verwijt: “Ik wil gewoon serieus genomen worden”. Maar als concreet en positief geformuleerde wens: “Ik wil dat je me betrekt bij aankopen en belt als je te laat bent.” Pas als je concreet weet wat je partner verwacht, kun je bepalen of je hieraan tegemoet wilt komen. Dat is de essentie in elke liefdesrelatie:

  1. kunnen jullie de wederzijdse verwachtingen concreet en positief formuleren;
  2. en willen jullie elkaar in deze behoeftes tegemoetkomen?

Het gebeurt echter maar al te vaak dat onvervulde behoeftes worden geuit in de vorm van boosheid. In bijgaande blog “Geweldloze communicatie – Hoe om te gaan met boosheid?” wordt onder meer duidelijk dat, achter elke emotie een behoefte schuilgaat.

Conflictpatronen

Conflictpatronen zijn vaak terugkerende patronen in de relatie. Deze patronen zijn circulair, in die zin dat er niet echt een begin of een einde is en het zich steeds weer herhaalt. Dit speelt ook in de fase van scheiden of blijven. Het boek “Houd me vast” van Dr. Sue Johnson over “Emotionally Focused Therapy” (EFT) spreekt over drie veelvoorkomende patronen, ook wel ‘duivelse dialogen’ genoemd:

  1. “Zoek de boef” – waarbij de voornaamste bezigheid is het over en weer aanvallen, beschuldigen en veroordelen.
  2. “De protestpolka” – het meest voorkomende en verstikkende patroon. De één reikt uit naar de ander, zij het dan op een negatieve manier, en de ander doet een stapje achteruit en trekt zich terug.
  3. “Verstijf en vlucht” – is een ‘dans’ waarbij beide partijen de dansvloer als het ware hebben verlaten. Wel hangt er een voelbare spanning in de lucht en is de pijn van de gezichten af te lezen.

In bijgaande blog “Conflictpatronen – Herken je één van deze drie?” lees je meer hierover.

Vijf talen van liefde

Scheiden en 5 Talen van de Liefde via Mediation in Nieuwegein (IJsselstein, Vianen, Houten, Utrecht)

Vijf Talen van Liefde

In de fase van “scheiden of blijven” ontbreekt het vaak aan een gevoel van geliefd worden en verbinding. Volgens Gary Chapman zijn er vijf manieren waarop we ons geliefd voelen. De volgende vijf talen van liefde worden genoemd:

  1. Words of Affirmation (lieve woordjes)
  2. Acts of Service (iets voor een ander doen)
  3. Receiving Gifts (cadeaus geven)
  4. Quality Time (samen zijn in volle aandacht)
  5. Physical Touch (aanraking en intimiteit)

De theorie is eigenlijk vrij simpel. Als je voorkeurstaal ligt bij aanraking en intimiteit, dan zal je dat niet alleen fijn vinden om te ontvangen, maar je zult dit ook het makkelijkst gebruiken om je liefde naar een ander te uiten. Als die ander echter meer van de lieve woordjes is, dan wordt deze liefde niet zo ervaren en vice versa. Met andere woorden, je praat langs elkaar heen en de liefde stroomt minder en minder. Volgens Gary Chapman is het dus belangrijk om de taal van je partner te leren kennen en te leren ‘spreken’. Meer hierover plus een online zelftest in bijgaande blog “Vijf talen van liefde”.

Waarden en normen in de relatie

Persoonlijke waarden leer je al heel via je gezin van herkomst. Waarden en normen zitten dus diepgeworteld. In een goede relatie hebben partners voldoende raakvlak qua waarden. Deze hoeven niet exact hetzelfde te zijn, als ze elkaar maar niet teveel bijten. Avontuur en orde kunnen elkaar bijvoorbeeld behoorlijk in de weg zitten. Jij gaat het liefst backpacken in Azië, terwijl je partner al paniek krijgt als je de handdoeken anders opvouwt. Dit plaatje toont een overzicht van mogelijke tegengestelde waarden in een relatie.

Waarden en Normen in Relaties
Waarden en Normen in Relaties

Het is belangrijk om heel goed van elkaar te weten wat je kernwaarden zijn en wat ze precies voor je betekenen. Iedereen kan zich tenslotte wel vinden in een term als ‘vrijheid’. Dan komen echter normen om de hoek kijken. Normen vertellen hoe je de waarde ‘vrijheid’ in praktijk brengt. Bijvoorbeeld dat vrijheid voor je partner betekent dat zij niet wil hoeven Appen hoe laat ze thuiskomt of dat ze altijd haar mening wil kunnen geven, ook tegen je moeder. Stel allebei je eigen kernwaarden vast. Dat zijn de belangrijkste waarden die je hebt, meestal een stuk of vijf. Bepaal ook de normen die daarbij horen. Leg deze naast elkaar en bekijk wat ze betekenen voor jullie samen.

Balans tussen geven en nemen
Balans tussen geven en nemen

Balans tussen geven en nemen

Relaties waarin het geven en nemen rijkelijk afwisselt, voelen natuurlijk en goed. Bij een vraag van scheiden of blijven, zien we ook vaak een verstoring in de balans tussen geven en nemen. Dit werkt als volgt. Wanneer ons iets gegeven wordt, ontstaat een soort schuldgevoel. Door iets terug te geven, herstelt de balans en verdwijnt dit schuldgevoel. De aard van het geven en nemen hoeft niet hetzelfde te zijn. De één geeft bijvoorbeeld geld, de ander klust of zorgt. Ook het tonen van dankbaarheid kan de balans herstellen.

Uitzondering hierop zijn de relaties tussen ouder en kind. Kinderen ontvangen wat ze krijgen van hun ouders en hoeven niet direct een balans te herstellen. Op hun beurt kunnen kinderen later, wanneer ze volwassen zijn, het vele wat ze gekregen hebben, weer doorgeven aan hun kinderen of op andere wijze. Meer hierover is te lezen in bijgaande twee blog artikelen over “De systemische werking bij scheiding en samengestelde gezinnen”

Kijk eens kritisch naar je relatie en in het bijzonder naar het wederzijdse gevoel van balans tussen geven en nemen. Is het geven en nemen in balans en zo nee, wat zou de balans kunnen herstellen?

Gedeelde toekomstvisie

Tot slot de gedeelde toekomstvisie. Het is voor elke relatie belangrijk om samen te blijven creëren. Creatie in de vorm van plannen maken voor de toekomst. Creatie leidt tot blijven en bij gebrek aan creatie is een scheiding vaak onvermijdelijk. Zit je even moeilijk in de relatie dan zijn grote toekomstplannen uiteraard niet handig. Dus vooral niet op zo’n moment besluiten om kinderen te ‘nemen’ of de banen op te zeggen en naar het buitenland te verhuizen. Wat wel tot creatie en relatiebehoud leidt is:

  • wekelijks samen gaan sporten;
  • samen een hobby of cursus oppakken;
  • een vakantie of weekend weg plannen;
  • een maandelijks avondje uit plannen;
  • regelmatig samen een wandeling in de wijk doen.

Scheiden of blijven: overwegingen tot slot

Hieronder volgen nog een aantal overwegingen en thema’s, die een rol spelen bij de keuze om te scheiden of te blijven. Elk thema wordt kort aangestipt.

Ontrouw en dan?

Ontrouw kan verschillende oorzaken hebben. De belangrijkste redenen zijn:

  • Het gemis van aandacht, waardering of emotionele diepgang.
  • Een groot verschil in ‘seks drive’ of seksuele voorkeuren.
  • Je vindt je partner niet meer aantrekkelijk.
  • Verliefd geworden op een ander.
  • De behoefte aan meer vrijheid in intimiteit met anderen.

Als ontrouw uitkomt, is de eerste impuls vaak om de relatie meteen te beëindigen.  Neem liever eerst de tijd om tot bezinning te komen. Wanneer het partners lukt om hier samen uit te komen, kan het uiteindelijk een positief effect hebben op de relatie. Het kan een aanleiding zijn om tot nieuwe inzichten te komen over elkaar en de relatie.

Bij elkaar blijven voor de kinderen?

Scheiden met kinderen en via mediation in Nieuwegein

Bij elkaar blijven voor de kinderen

Laat één ding duidelijk zijn. Als er kinderen in het spel zijn, dan is het veel waard om bij elkaar te blijven en opnieuw in de relatie te investeren. Denk bijvoorbeeld aan professionele hulp in de vorm van relatietherapie. Ook staan er in deze blog veel tips om zelf een nieuwe impuls te geven aan je relatie.

Echter, als jullie van alles hebben geprobeerd en jullie komen steeds op hetzelfde punt “scheiden of blijven”, dan zijn uiteindelijk de kinderen beter af bij een goede scheiding. Kinderen zijn jong, flexibel en wennen snel de nieuwe situatie. Voor hen is het vooral belangrijk dat vader en moeder beide gelukkig zijn en respectvol met elkaar omgaan. Zie ook de blog “Top-10 tips bij scheiden”.

Relatietherapie of niet?

Naar een relatietherapeut gaan is tegenwoordig vrij normaal. Ze kunnen helpen om gestructureerd te communiceren. Om er voor te zorgen dat jullie over je problemen kunnen praten zonder elkaar in de haren te vliegen. Je kunt een relatietherapeut inschakelen, maar ook een mediator of een psycholoog. Dit ligt allemaal dicht bij elkaar. Zelf werk ik als mediator samen met een relatietherapeut op basis van EFT en kan ik deze methode van harte aanbevelen. Zeker in een fase waarin je twijfelt tussen scheiden of blijven. Relatietherapie op basis van EFT gaat ook in op de gevoelslaag. Zo leer je samen met je partner over gevoel te praten.

Scheiden bij financiële afhankelijkheid

Vaak verdiend de één meer dan de ander en soms is er echt sprake van financiële afhankelijkheid. De één werk en de ander zorgt bijvoorbeeld voor de kinderen. In alle gevallen is het goed om te weten dat je in Nederland altijd terecht kan bij de overheid voor financiële ondersteuning. In het ergste geval betreft dit een bijstandsuitkering, aangevuld met allerlei fiscale potjes waar je gebruik van mag maken omdat je kinderen hebt. Ja, misschien doe je een stap terug in levenskwaliteit. Maar dan is de vraag: ben je liever rijk en ongelukkig samen dan financieel een stapje terug en gelukkig in vrijheid?

Download het gratis eBook “Alles over scheiden – de complete checklist”

Seks in een relatie

Seks is een belangrijk aspect in een relatie. Seksuele intimiteit brengt ons dichter bij elkaar en laat hormonen vrijkomen die de chemie tussen mensen versterken. Het blijkt dat mensen die intieme gesprekken kunnen voeren met hun partner over hun seksuele relatie, ook gelukkiger zijn in hun relaties. Wanneer twee partners elkaar niet meer willen aanraken, dan wordt het gevecht voor de relatie lastig. Soms kunnen er omstandigheden zijn, dat sex tijdelijk of permanent onmogelijk wordt. Denk bijvoorbeeld aan ziekte. De behoefte is er dan nog wel, vaak bij beide. Dat is uiteraard een hele andere situatie. Hierbij kan in de relatie een nieuwe evenwicht worden gevonden en ook andere vormen van intimiteit

Kun je vergeven?

Vergeving is essentieel is voor een gelukkige relatie. Wanneer we ervoor kiezen om iemand te vertrouwen, zijn we kwetsbaar en lopen we het risico gewond te raken. Een gebrek aan vergeving wekt negatieve emoties op en veroorzaakt weer nieuwe conflicten. Mensen die moeilijk vrede kunnen sluiten zijn veel minder goed in staat om problemen op te lossen en te relateren. Door iemand te vergeven, doen we afstand van onze haat en woede, en proberen we in plaats daarvan de open wond te herstellen.

De relatie is verslavend

De verslavende relatie

De verslavende relatie

Een valkuil is vaak dat lastige relaties soms extra verslavend zijn. Hoe meer bloed, zweet en tranen – iets wat juist in lastige relaties gebeurt – hoe moeilijker het is om het verlies te nemen. Deze paradox wordt ook wel de Illusie van de investering genoemd. Je hoopt vergeefs dat alle moeite uiteindelijk toch wordt beloond, waardoor je er te lang mee doorgaat. Het is precies de reden waarom mensen een langdradige boek uitlezen, waarvan ze eigenlijk al na tien bladzijden weten dat het niks zou worden.

Vragen of hulp nodig?

Je hebt het hele stuk gelezen? Jullie hebben er samen over gesproken? Toch zitten jullie nog met vragen? Daarom biedt ik een vrijblijvend adviesgesprek aan van drie kwartier. Ik ben als mediator gespecialiseerd in scheidingen en kan wellicht jullie vragen beantwoorden. Jullie kunnen eenvoudig online een gratis adviesgesprek inplannen van maximaal drie kwartier. Bellen mag natuurlijk ook. In de regio Utrecht beschik ik over twee eigen gesprekslocaties in Soest en in Nieuwegein.

Locaties: Soest, Nieuwegein of bij jullie thuis

Jullie zijn welkom in de praktijkruimte in Soest of Nieuwegein. Je kunt daar vrij parkeren voor de deur. Binnen het werkgebied Utrecht, kom ik desgewenst ook aan huis. Het is echter mijn ervaring dat een neutrale ruimte buitenshuis beter werkt. Zie hieronder beide vestigingen.