In mijn mediation praktijk zie ik vaak dat eenzelfde onderwerp steeds naar voren blijft komen. Er zit zoveel ‘lading’ op, dat er bij het minste of geringste weer een opmerking komt. Het gesprek wordt er als een magneet keer op keer naartoe getrokken. Herken je dit?

Vergeving - vergeven - scheiden - mediation - relatietherapie - Soest, Amersfoort, Nieuwegein en Utrecht

Vergeven: samen of alleen?

Enkele praktijkvoorbeelden:

  • schenden van belangrijke onderlinge afspraken of van elkaars vertrouwen;
  • het achterhouden van geheimen;
  • gebrek aan verbinding tijdens een emotioneel zware periode;
  • vreemdgaan in een monogame relatie.

Deze blog gaat over dit soort zaken. Voorvallen uit het verleden, die je leven nu nog steeds belasten. Die maar terug blijven komen en een negatieve invloed uitoefenen. Dit soort onderwerpen vragen om een oplossing. Vergeving kan zo’n oplossing zijn.

Wat is vergeving?

Door de eeuwen heen is er veel gefilosofeerd over het onderwerp vergeving. Hieronder volgt een moderne definities van vergeving volgens Wikipedia.

Vergeving volgens Wikipedia

Vergeving is volgens de algemene opvatting het iemand niet meer kwalijk nemen van een ernstige daad. Deze daad overtreft het gewone en is iets waarvoor sorry zeggen niet afdoende is. Vergeven wordt (doorgaans) gedaan door diegene die geestelijke of materiële schade heeft geleden. Dit slachtoffer van die onterechte daad rekent deze daad dan niet meer toe aan de dader en verlangt dan ook geen genoegdoening meer hiervoor. Zowel diegene die vergeeft als diegene die vergeving ontvangt ervaren doorgaans een gevoel van bevrijding omdat de daad en een schuld(-gevoel) door de vergeving minder dominant worden in het leven. Er heeft een afronding of afsluiting plaatsgevonden.

Vergeving verandert niet het verleden, maar geeft wel vrijheid naar de toekomst. (Paul Booset)

De ander moet iets doen, zodat jij kunt vergeven

Sommige mensen vinden dat je de ander nodig hebt voor echte vergeving. De ‘dader’ moet dan aan zes voorwaarden voldoen om te kunnen spreken van een ideaal geval van echt berouw:

  1. de dader moet verantwoordelijkheid nemen voor zijn daad;
  2. deze daad verwerpen;
  3. laten zien dat hij spijt heeft;
  4. aangeven dat hij zo’n daad nooit meer begaat;
  5. zich kunnen verplaatsen in het slachtoffer;
  6. en uitleggen hoe hij tot zijn daad gekomen is.

Je kunt vergeven zonder de ander

Wellicht denk jij ook dat de ander iets moet doen? Alsof er iets goed gemaakt moet worden. Zolang de ander dat niet doet, ben jij niet in staat om te vergeven. Maar wat de ander moet doen, kun je waarschijnlijk niet heel exact aangeven. Daarmee houd je in principe alles in stand. Als het moet een leven lang, zelfs na de scheiding.

De werkelijkheid zit wellicht iets anders in elkaar. Vergeving is een proces wat zich voornamelijk afspeelt in jouw binnenwereld. Dit is ook de ervaring van Nelson Mandela, die ruim 30 jaar ten onrechte in gevangenschap heeft doorgebracht.

As I walked out the door toward the gate that would lead to my freedom, I knew if I didn’t leave my bitterness and hatred behind, I’d still be in prison. (Nelson Mandela)

De vraag is dus: Hoe lang blijf jij in de ‘gevangenis’ zitten? Wanneer bevrijd jij jezelf via vergeving? Om dat te kunnen beantwoorden, vertel ik eerst iets over de voordelen van vergeving.

Welke voordelen heeft vergeving?

Vergeven is niet alleen goed voor je gevoel maar ook voor je fysieke gezondheid. Dit blijkt uit allerlei onderzoek. Het vermindert stress en is daarmee gunstig voor hart en bloedvaten. Het verlaagt je cortisolniveau en versterkt daardoor je immuunsysteem.

Je leeft langer als je kunt vergeven

Mensen die onvoorwaardelijk vergeven, dus zonder een actieve bijdrage van de ander, blijken langer te leven dan mensen die alleen kunnen vergeven als de ander ‘sorry’ zegt en boete doet.

Vergeving bevordert relaties

Volgens een studie, gepubliceerd in het ‘Personality and Social Psychology Bulletin’, helpt vergeving bij het herstellen van positieve gedachten, gevoelens en gedragingen ten opzichte van de ander. Dat wil indirect zeggen dat vergeving de relatie met deze ander herstelt.

Een bijzonder bijeffect is bovendien dat vergeving leidt tot positief gedrag naar andere mensen buiten deze relatie om. Zo bleken vergevende mensen meer te doen aan vrijwilligerswerk, donaties en daden van naastenliefde.

Kinderen krijgen hun vrijheid terug

Vergeving van de ex-partner bij een scheiding, heeft tenslotte een enorm effect op de kinderen. Zij kunnen weer in vrijheid van beide ouders houden. Ze hoeven niet te kiezen of op hun woorden te letten in het bijzijn van één van jullie twee.

Twee manieren om te vergeven

Je kunt vergeven zonder de medewerking van de ander. Het is natuurlijk mooier om het vergevingsproces samen te doen. Hieronder volgen twee manieren om te vergeven: één samen en één alleen.

Het vergevingsgesprek om samen te voerenRelatie verbeteren - EFT - Therapie - Mediation Soest, Nieuwegein en Utrecht

Het gezamenlijke vergevingsgesprek gaat volgens de EFT methode. Dit staat voor Emotionally Focused Therapy (EFT) en is een methode voor relatietherapie. Het vergevingsgesprek staat beschreven in het werkboek ‘Houd me vast’ van de stichting EFT Nederland. Lees ook de blog “Je relatie verbeteren in tien stappen”.

Waar gaat het in de kern om?

Het gaat er in de kern om dat er begrip en inleving is voor de pijn van de ander: Jouw pijn raakt me, ik vind het erg en het doet ertoe. Daarnaast is het van belang dat er verantwoordelijkheid wordt genomen: Het spijt me, ik schaam me, ik erken dat ik je pijn heb gedaan. Tenslotte is het belangrijk om er nu in dit moment wel te zijn: Ik ben er nu voor je.

Wat jullie juist niet moeten doen

De gekwetste partner kan soms terug kwetsen op een andere manier: Ik doe jou ook pijn, ik weiger je te vertrouwen en test je keer op keer uit, bewijs het maar. Terwijl de andere partner soms heel erg in de ontkenning kan schieten en zichzelf niet echt blootgeeft. Deze beide opstellingen kunnen een goed vergevingsgesprek behoorlijk in de weg staan.

Het vergevingsgesprek in zeven stappen

Het vergevingsgesprek gaat in de volgende zeven stappen. Neem minimaal twee uur de tijd en zorg ervoor dat jullie niet gestoord kunnen worden:

  1. De gekwetste partner vertelt eerst feitelijk over de pijnlijke gebeurtenis uit het verleden: Dit gebeurde er toen
  2. De andere partner erkent de feitelijke gebeurtenis en vult eventueel aan. Hierna hebben jullie dus een gedeelde realiteit over deze gebeurtenis. Vervolgens vertel je als andere partner open en eerlijk waarom je je toen zo gedroeg. Niet als excuus ter verdediging, maar meer als uitleg, zodat de gekwetste partner het beter kan begrijpen.
  3. Vervolgens vertelt de gekwetste partner wat het meeste pijn deed. Wat was de kern van de pijn? Ga vooral ook in de (her)beleving en laat je kwetsbaarheid zien.
  4. De andere partner kan zich hierdoor laten raken: Het doet me nu echt pijn om te zien hoe jij je toen voelde. Een verontschuldiging komt daardoor bijna automatisch en oprecht.
  5. De gekwetste partner geeft aan wat ze nodig heeft van de ander: Ik heb van jou nodig dat ... Het gaat hierbij om een hechtingsbehoefte. Wat heb je nodig om je weer veilig te kunnen hechten aan de ander?
  6. De andere partner hoeft er nu alleen maar te zijn: Ik ben er nu voor je. Deze emotionele aanwezigheid werkt als ‘tegengif’ op de kwetsing uit het verleden.
  7. De gekwetste partner is dankbaar voor het begrip en de manier waarop de ander aanwezig is geweest tijdens het gehele vergevingsgesprek.

Een vergevingsceremonie voor jezelf

Vergeving - vergeven - scheiden - mediation - relatietherapie - Soest, Amersfoort, Nieuwegein en Utrecht

Deze ceremonie is gebaseerd op de ‘Forgiveness Projects’ van Dr. Fred Luskin aan de Stanford Universiteit. Het gaat als volgt in negen stappen:

  1. Onderzoek goed hoe je je voelt over wat er gebeurd is. Zorg ervoor dat je kunt uitdrukken wat voor jou niet oké was.
  2. Doe wat je moet doen om je beter te voelen.
  3. Onthoud dat vergeven niet betekent dat je je verzoent met de persoon in kwestie of zomaar pikt wat hij of zij je heeft aangedaan.
  4. Zet de situatie in perspectief. Wat is de intentie van de ander geweest? Wat is jouw aandeel in de kwestie? Hoe zou een ‘vlieg aan de muur’ het hele voorval hebben gezien?
  5. Manage je stressgevoel. Probeer te onderzoeken waar je precies gespannen van wordt en probeer je comfortabel te voelen in de situatie. Meditatie kan je daar bijvoorbeeld bij helpen.
  6. Stop dingen te verwachten van anderen. Verwachtingen zijn van jou, mensen geven je wat ze je willen geven. Ook al is het je partner of zijn het je ouders.
  7. Verschuif je energie naar positieve doelen in plaats van de pijn of irritatie steeds weer op te roepen.
  8. Neem de macht over je eigen gevoel terug, die ander bepaalt niet hoe jij je voelt.
  9. Maak van je zielige verhaal een heldenverhaal, over hoe jij het voor elkaar kreeg die persoon te vergeven.

Als je vergeving oefent kun je woede, depressie en stress omzetten naar hoop, rust, compassie en zelfvertrouwen. Kunnen vergeven zorgt volgens Luskin voor gezonde relaties en psychische gezondheid. Het opent je hart voor compassie, schoonheid en liefde.

Een mooi vergevingsverhaal tot slot

Er was ooit een Tibetaanse monnik genaamd Palden Gyatso. Omstreeks 1950 werd hij opgepakt door de Chinezen bij de inval in Tibet. Palden was toen 26 jaar oud en net monnik geworden. Hij werd zonder proces de cel ingegooid en 33 jaar lang stelselmatig mishandeld.

Na zijn vrijlating vluchtte hij naar India en ontmoette daar de Dalai Lama. Die vroeg hem waar hij het bangst voor was geweest tijdens zijn dagen in het gevang. Palden’s antwoord was:

Het is niet het verliezen van mijn leven waar ik het meest voor vreesde. Het was het verliezen van mijn compassie en bereidheid om te vergeven. Het is alleen vergiffenis geweest die mij door deze wrede tijd en omstandigheden heen heeft geholpen, terwijl anderen om me heen er aan onderdoor gingen.

Vragen of hulp nodig?

Lijken de tips zinvol, maar vinden jullie het lastig om ze toe te passen? Voor vragen of ondersteuning bij een relatietherapie en/of scheiding kan een vrijblijvende afspraak worden maken. Ik werk als mediator en EFT basis therapeut en maak graag tijd vrij voor een vrijblijvende kennismaking. Hier kan je zelf online een intake inplannen. De intake duurt maximaal 45 minuten en is gratis. In de regio Utrecht zijn er twee eigen gesprekslocaties beschikbaar.

Locaties: Soest, Nieuwegein of bij jullie thuis

Jullie zijn welkom in de praktijkruimte in Soest of Nieuwegein (zie hieronder). Vrij parkeren voor de deur. Binnen het werkgebied Utrecht, kom ik desgewenst ook aan huis. Het is echter wel mijn ervaring dat een neutrale gespreksruimte buitenshuis beter werkt.

Gerelateerde blogs over liefde en relaties

Vond je dit interessant, lees dan ook eens de volgende Blogs: